↓پخش آنلاین رادیو تفلیس ↓►

گرجستان

on Posted in گرجستان

گرجستان

10-8-20-1927georgia-map600

گرجستان (به گرجی: საქართველო، ساکارتول) (با نام رسمی بینالمللی "گرجستان") کشوری است در قفقاز که بین دریای خزر و دریای سیاه قرار گرفته است.

گرجستان یکی از کشورهایی است که در هر دو قاره اروپا و آسیا قرار داشته و یکی از اهداف مقامات سیاسی تفلیس پایتخت گرجستان، عضویت در اتحادیه اروپا است.

مردم بومی گرجستان، مردم گرجی مسیحی ارتدوکس و پیرو کلیسای ارتدوکس گرجی هستند. گرجیها به زبان گرجی سخن میگویند که زبان رسمی کشور گرجستان است و با الفبای گرجی نوشته میشود که یکی از چهارده الفبای موجود در جهان میباشد.

دیرینگی زندگی انسان در گرجستان به 1800000 (یک میلیون و هشتصد هزار) سال پیش میرسد که گروهی از انسانهای نخستین موسوم به انسان گرجی در آن می زیسته اند.

گرجستان در زمان باستان با نام ایبریا شناخته می شده است و امروزه در اکثر زبانها با اشکال گوناگون واژه یونانی "گئورگیا" (گرجستان به معنای "کشاورزی") شناخته میشود.

از زمان بنیان پادشاهی گرجستان باستان یا همان ایبریا توسط پارناواز یکم در سده چهارم پیش از میلاد تا زمان حمله مغول به گرجستان در سده 13 میلادی، دوره صلح و آرامش در تاریخ گرجستان است و از حمله مغول به بعد، گرجستان تاریخی پر فراز و نشیب را به ایستادگی در برابر حملات ایرانیان، عثمانیها و روسها گذرانده که واپسین مورد آن حمله روسیه به گرجستان در سال 2008 میلادی است.

نقطه اوج تاریخ ارتباط گرجستان و ایران، دوران صفویه بوده که مهم ترین رویدادهای آن عبارتند از:

23 بار حمله ارتش امپراتوری صفویان به گرجستان

قتلعام بسیاری از گرجیها

اسارت و تبعید 300000 (سیصد هزار) تن از بازماندگان گرجیهای کشته شده به قزوین، گیلان، مازندران، گلستان، اصفهان و فارس

برقراری متناوب حکومت صفویان بر شرق و حکومت عثمانیها بر غرب گرجستان

پس از صفویان، نادر شاه افشار به گرجستان حمله کرده و 30000 (سی هزار) گرجی را به خراسان تبعید کرد. آغامحمدخان قاجار نیز پس از حمله به تفلیس، با قتلعام مردم آن شهر، یکی از خونبار ترین وقایع تاریخ گرجستان را رقم زد و 15000 گرجی را نیز به ایران کوچاند. در دوره قاجاریه، طی عهدنامه گلستان، ایالتهای شرقی گرجستان (که تحت حکومت ایران بود) از ایران جدا شده و در کنار ایالتهای غربی گرجستان (که تحت حکومت ایران نبود)، به عنوان یک کشور کم رسمیت، تحتالحمایه روسیه شد. در سال 1801 میلادی، روسیه، گرجستان را به عنوان یکی از فرمانداریهای خود اعلام نمود و رژیم تزاری در گرجستان برقرار شد.

گرجستان پس از انقلاب اکتبر روسیه در سال 1917 اعلام استقلال کرد، اما ارتش سرخ شوروی در سال 1921 میلادی (1300 شمسی) به گرجستان حمله کرده و به مدت 70 سال، گرجستان یکی از جمهوریهای شوروی بود تا اینکه در سال 1991 میلادی (1370 شمسی )، به استقلال رسمی رسید.

موقعیت

1357754 978

گرجستان بین 41 درجه و 7 دقیقه تا 43 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی، و 40 درجه و 4 دقیقه تا 46 درجه و 42 دقیقه طول شرقی واقع شدهاست.

این کشور به صورت طولی در امتداد مدارت کشیده شده و طول آن حدود 370 کیلومتر، حداکثر عرض آن 200 کیلومتر وطول قطر بزرگ آن 613 کیلومتر است. مساحت گرجستان 69،700 کیلومتر مربع است.

طول مرزهای گرجستان جمعا 1969.8 کیلومتر است. این کشور از شمال با فدراسیون روسیه هممرز میباشد، سراسر این خطوط مرزی، منطبق بر آب فشان رشته کوههای قفقاز کبیر است و 807.6 کیلومتر مرز مشترک را در بر میگیرد. این مرز از نظر استراتژی نظامی اهمیت بسیاری دارد. در حقیقت این مرز سرحدات طبیعی روسیه را در جنوب تشکیل میدهد، در جنوب آن گرجستان و در شمال آن جمهوریهای خودمختار داغستان، چچن، اینگوش، اوستیای شمالی، کاباردینو - بالکاریا، کاراچای - چرکسیا، همچنین سرزمین کراسنودار را شامل میشود. مهم ترین راههای ارتباطی قفقاز مرکزی و غربی که روسیه را با گرجستان، ارمنستان و ایران پیوند میدهد، از این مرز میگذرد. محافظت و نگهبانی از این مرز برای روسیه جنبه حیاتی دارد، همانجور که در دوره شوروی پیشین و روسیه تزاری نیز دارای اهمیت بسیار بود و جنگهای بسیاری برای دستیابی به این سرحدات به وقوع پیوستهاست.

گرجستان در شرق با جمهوری آذربایجان هممرز است که طول آن 374.4 کیلومتر میباشد. دو راه عمده ارتباطی گرجستان با شرق، دریای خزر و ایران از این نقطه میگذرد (جاده زمینی و راه آهن) علاوه بر آن، لوله انتقال نفت باکو - سوپسا نیز از این مرز میگذرد.

در جنوب، گرجستان به ترتیب از شرق به غرب با جمهوری آذربایجان، ارمنستان و ترکیه هممرز است. طول خط مرزی بین گرجستان و ارمنستان 216.7 کیلومتر و با ترکیه 256.1 کیلومتر است. در غرب، گرجستان با دریای سیاه مسدود میشود که طول مرز ساحلی آن 315 کیلومتر است.

جمهوری خودمختار آجاریا با مساحت 3 هزار کیلومتر مربع در بخش جنوبی ساحل دریای سیاه در ترکیب کشور قرار دارد.

استان خودمختار اوستیای جنوبی نیز با مساحت 3.9 هزار کیلومتر در دامنههای جنوبی قفقاز بزرگ در ترکیب جمهوری گرجستان قرار دارد.

گرجستان با 69.7 هزار کیلومتر مربع مساحت، دومین جمهوری قفقاز جنوبی از نظر مساحت و جمعیت (پس از جمهوری آذربایجان) به شمار میرود.

درازای سواحل گرجستان در دریای سیاه 315 کیلومتر است که میان دهانه رود دماغه «گونیو» کشیده شدهاست.

تقسیمات کشوری و اداری

Georgia-Administrative-Map

کشور گرجستان به 8 استان، یک منطقه خود مختار (اوستیای جنوبی به مرکزیت تسخینوالی) و 2 جمهوری خودمختار به نامهای آجاریا به مرکزیت باتومی و آبخازیا به مرکزیت سوخومی تقسیم میگردد.

پایتخت این کشور تفلیس (به گرجی: თბილისი)، (تلفظ: تبیلیسی) و شهرهای مهم آن کوتائیسی، روستاوی، گوری، پوتی، باتومی، سوخومی، متسختا، چیاتورا، تقیبولی، زوگدیدی، تسقالتوبو، تقوارچلی، گاگرا و تلاوی میباشند.

آب و هوا

591670 fc6snBuc

سرزمین گرجستان از دید اقلیمی منحصر به فرد است، یعنی هر چهار فصل سال دیده میشود به طوری که در یک زمان در کنارههای دریای سیاه هوای تابستانی در میان نخلهای حکم فرماست. در تپه ماهورهای پایکوهی، رویش علفهای تازه و گلهای بهاری، همچنین در کوهستان ، مه غلیظ همچون ابری که با ریزش برف و باران همراهاست وجود دارد.

اما قلل قفقاز بزرگ همچون قازبگی و دیگر کوهها، از برف ضخیم پوشیده شدهاند. در مجموع آب و هوای گرجستان تابعی است از موقعیت جغرافیایی این سرزمین، تودههای هوای اشباع شده از بخارات آب دریای سیاه از سمت غرب وارد دالان قفقاز و در گرجستان غربی باعث بارندگی متناوب میشود و با از دست دادن نسبتی رطوبت از رشته کوههای سورامی، مسختی و ارسیانی وارد گرجستان شرقی میشود.

شاید به همین دلیل است که گرجستان شرقی بارندگی کمتری را دریافت میکند و آب و هوای آن خشک تر است.

ناهمواری ها

1000

کشور گرجستان عمدتا کوهستانی است. بیش از 80٪ قلمرو این سرزمین را کوهستانها و تپه ماهورها پوشاندهاست. فعالیتهای عادی مربوط به زلزله در نواحی دارای ساختار آتشفشانی در گرجستان جنوبی آشکار شدهاست.

برخلاف کلیات عمومی کوه شناسی، قسمت گرجستان قفقاز بزرگ، در مطابقت با زمینشناسی و ساختار اصلی ناهمواری، به سه قسمت غربی، مرکزی و شرقی تقسیم شدهاست.

قفقاز

Caucasus regions map2

با گذر از غرب به شرق در امتداد رشته کوه قفقاز بزرگ، امکان مشاهده افزایش تدریجی آب پخشان اصلی بین رودخانه های دامنه های شمالی و جنوبی و همچنین کوههای نوک تیزی که به طرف سواحل دریای سیاه و اراضی پست کولخیس، کشیده شده اند، وجود دارند. همه نواحی کوهستانی که بین دره «پسو» و مرزهای شرقی جمهوری خودمختار آبخازیا کشیده شده اند، «قفقاز غربی» نامیده میشود. رشته اصلی قفقاز غربی همچون برآمدگیهای عظیمی، پوشیده از قلل صخره ای برافراشته است که در بین آن، یخچالهایی در عمق حفره های سیرکی قرار دارند. ستیغ عظیم قفقاز بزرگ، نزدیک هزار متر بالاتر از خط برفهای دائمی است. گذرگاههای کوهستانی، که در اغلب موارد، جادهای مالروست. در ارتفاع 2400 تا 3000 متری از سطح دریا قرار دارند.

قلل قفقاز بزرگ پوشیده از برفهای دائمی است. واریزهای موجود درپای قله ها حاصل قرنها فرسایش هوازدگی است. اختلاف شدید بین دمای شبانه روز، سبب تخریب حتی سنگهای سختی جون گرانیت، گنیس و شیستهای دگرگون میشود که بیشترین قسمت رشته کوهها را تشکیل میدهند.

آبشارهای یخی که از زبانه های یخچالی تشکیل میشود، بر روی حصارهای سنگی جریان مییابد و به درون درههای تنگ و عمیق سرازیر میشود. این آبشارها تعداد بی شماری جویبار و نهر را تغذیه میکند که رودهای کوهستانی در پایین تشکیل میدهند.

در قسمت شرقی قفقاز غربی، رشته کوههای آهکی کوتاه ترند و برآمدگی های نسبتا کوتاهی را تشکیل میدهند. یکی از این رشته کوهها توسط رود گالیدزگا به طور عمیق بریده شدهاست. از بالای کانیون، مجددا میتوان دامنه های شیبدار کوهها را دید. اینها، هرچند از آهک تشکیل نیافته اند، اما عمدتا ماسه سنگهای سخت صخره های آتش فشانی قدیمی هستند.

در پرتگاههای نوک تیز، که اخیرا با جنگلهای غیرقابل نفوذی پوشیده شده، یکی از مراکز صنعتی گرجستان، شهر تقوارچلی قرار دارد که در دوره شوروی ساخته شده است. در این ناحیه، زغال سنگ در ماسه سنگهای ژوراسیک یافت شدهاست.

ناحیه بین کوهی شرق کولخیس

در طول رشته کوه سورامی، شاخه شرقی اراضی پست بین کوهی گرجستان واقع شده است. این منطقه طبیعت گوناگونی دارد. در جنوب دامنه های پلکانی رشته کوههای تریالتی سربرافراشتهاند.

در طول پایکوههای آن دره رود متکواری قرار دارد که در حاشیه بستر آن راه آهن کشیده شدهاست.

قفقاز کوچک

قسمتی از منطقه کوهستانی، قفقاز کوچک است که در امتداد مرزهای گرجستان کشیده شده است. این منطقه دارای دو قسمت جداگانه از نظر ساختار و ناهمواری است. قسمت شمالی، رشته کوههای چین خورده حاشیه ای و بلندیهای آتش فشانی جاواختی است. قسمت بعدی که از دریای سیاه تا تفلیس کشیده شدهاست، عمدتا از سنگهای آتش فشانی ترشیاری پایین تشکیل شده اند. اراضی مرتفع آتش فشانی از لایه های جوان ترشیاری بالا و گدازه های کواترنری تشکیل شده اند که فلات بلندی را با زنجیره ای از مخروطها و گنبدیهای آتش فشانهای خاموش به وجود آوردهاست.  

رودها

1001

رشته کوههای سورامی، متسختی و ارسیانی، رودهای گرجستان را به دو حوضه دریای سیاه و دریای خزر تقسیم میکنند. به علت بارندگی فراوان، رودهای حوضه دریای سیاه شبکه متراکم تری را تشکیل داده و حجم آب بیشتری را نسبت به گرجستان شرقی، جاری میسازد. گرجستان غربی با تعداد زیادی از رودهای کوچک که از نزولات باران و قسمتی از مردابها تغذیه میشوند، مشخص میشوند. این رودها مستقیما وارد دریای سیاه میشوند. در حوضه رود متکواری چنین نمونه هایی از رودهای مردابی وجود ندارد، اما رودها دارای جریانهای فصلی هستند و در تابستان این رودها خشک میشوند. در گرجستان غربی، جایی که سنگهای کربناته، گسترش یافتهاست، رودهای زیادی از چشمه ها یا جویبارهایی سرچشمه میگیرند که از حفره های کارستهای زیرزمینی بیرون میآیند. در سرزمینهای بلند جاواختی در گرجستان جنوبی رودهایی وجود دارند که توسط دریاچه ها و به مقدار زیاد از آبهای زیرزمینی تغذیه میشوند.

رودخانه های گرجستان دارای اهمیت اقتصادی بسیارند. بر طبق برآوردهای منابع برق آبی، گرجستان جای مهمی را در بین کشورهای مستقل مشترک المنافع (CIS) اشغال میکند و بسیاری از کشورهای خارجی از جمله فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، اتریش، یونان، پرتغال و صربستان جلوتر است.

دریاچه ها

sample

تعداد دریاچه های گرجستان اندک است و اغلب آنها کوچک میباشند و در چشم انداز گرجستان نقشی ایفا نمیکنند. هرچند، دریاچه های این کشور از نظر منشا متفاوت اند اما دارای شکل زیبایی هستند.

سرزمینهای بلند جاواختی بیشترین تعداد دریاچه هارا داراست. در گرجستان شرقی دریاچه «بازالتی» قرار دارد و در داخل محدوده شهر تفلیس دریاچه کوچک «لیسی» واقع شده است. تعداد زیادی دریاچه های مصنوعی در گرجستان ایجاد شده است. تعدادی از آنها حتی از دریاچه های طبیعی است.  

یخچالها   

mont-blanc-587777-lw

در رشته کوه قفقاز مرکزی در قلمرو گرجستان، تعداد زیادی یخچال وجود دارد. این مورد طبیعی است، زیرا حد برفهای دائمی در قسمت غربی این رشته کوه در ارتفاع 3000 متری و در قسمت شرقی در ارتفاع 3400 متری از سطح دریا قرار دارد. صدها کوه از رشته کوههای قفقاز بزرگ، بالاتر از این ارتفاع واقع شده اند. بسیاری از یخچالهای گرجستان در دامنه های جنوبی قفقاز بزرگ، متمرکز شده اند. بسیاری از یخچالهای گرجستان کاملا بزرگ و گسترده هستند. به ویژه تعداد یخچالهای بزرگ در حوضه رود «اینگوری» به حدود 170 یخچال میرسد. بزرگترین آنها عبارت اند از: «تویبری» (به طول 10 کیلومتر)، «لکزیری» (به طول 13.5 کیلومتر) و «تسانری» (به طول 12 کیلومتر).

یخچالها دارای اهمیت اقتصادی قابل توجهی هستند. این یخچالها رودهای بزرگ گرجستان را تغذیه میکنند. در تابستان، یخهای ذوب شده در یخچالها آب رودخانههای ریونی، اینگوری، ترک، و سایر رودها را با حجم زیاد تغذیه میکنند.

آبهای معدنی   

20130122162430

قفقاز جنوبی، به ویژه در گرجستان، ناحیه آتش فشانهای فعال دورههای اخیر زمینشناسی است، که ناحیهای زلزله خیز متراکم با حکتهای تکتونیکی جدید است. فعلیت نیروهای تحتالارضی با چشمه های آب گرم و معدنی مشخص میشود که در بسیاری از قلمرو گرجستان از زمین خارج میشوند.

«آب حیات» را میتوان به چشمه های آب گرم و رادیواکتیویته «تسقالتوبو» لقب داد. چشمه های معدنی قلیایی - کربنیک مرکز آسایش گاهی «برجومی» در سراسر جهان شناخته شده است. آبهای معدنی «منجی» با آبهای «ماتسستا» در نزدیکی «سوچی» قابل مقایسه است. چشمه های قلیایی - نمکی «سایرمه»، «لوگلا»، «زواره» در «جاوا» شبیه چشمه های «سن توکی» هستند. سرانجام اینکه چشمه های گوگردی - قلیایی تفلیس بسیار معروف میباشند  

خاک شناسی  

thumb COLOURBOX7308526    

در قلمرو گرجستان طیف وسیعی از خاکها، از خاکستری - قهوهای و شور نیمه بیابانی، یعنی خاکهای استپی خشک و خاکهای جنگلهای معتدل مرطوب تا خاکهای سرخ و پودزولی نواحی جنب مداری و خاکهای چمنی آلپی گسترده شده است.

با وجود تفاوتهای طبیعی اساسی بین گرجستان شرقی و گرجستان غربی، خاکهای این دو ناحیه نیز به ویژه در اراضی پست بین کوهی، با هم تفاوت دارند. خاکهای چمنی - کوهستانی سرزمینهای بلند آتش فشانی گرجستان جنوبی، ویژگیهای مخصوص خود را دارا هستند. در این جا، در فلات «آخالکالاکی»، در همسایگی «تسالکا»، «دمانیسی» و «گومارتی» تا ارتفاع 1200-2000 متری، خاکهای چرنوزیوم کوهستانی، خاکهای غالب است. اندکی بالاتر، در رشته کوههای «جاواختی»، «تریالتی» و «سامسارا» این خاکها با خاکهای چمنی - کوهستانی جایگزین میشوند. خاکهای چمنی - کوهستانی گرجستان پوشیده از چمنزارهای آلپی و نیمه آلپی است که اساس دامپروری را تشکیل میدهد  

پوشش گیاهی  

1003

طبق برآوردها، حدود 4000 گونه گیاهی در گرجستان یافت میشود. جنگلها، مهمترین ذخایر گیاهی گرجستان را دارا هستند که حدود یک سوم از قلمرو کشور را در بر میگیرند.

ناحیه بندی عمودی به روشنی با گرجستان کوهستانی مشخص میشود. پوشش گیاهی گرجستان شرقی متفاوت با گرجستان غربی است. پوشش گیاهی گرم و مرطوب گرجستان غربی فراوان و گوناگون است.

پوشش سبز زمینهای پست کولخیس و تپه های پایکوهی گرجستان غربی بسیار غنی است. جنگلهای درختان بارونده در خاکهای باتلاقی کولخیس رشد کردهاند. گونه های متعددی از بلوط (ایمرتیاتی، ایبریایی، هارتویس) راش، شاه بلوط، ممرز و توسکا متناوبا با افرا، خرمالو، زبان گنجشک، زیرفون، گلابی، سیب و راش شرقی جایگزین میشود.

چمنزارهای کوتاه آلپی و گونه های فرش مانند، بلندیها از 2300-2400 تا 2900-3000 متری از سطح دریا، پوشش گیاهی غالب را تشکیل میدهند. در این جا گیاهان کوتاه با گلهای درشت و زیبا (جنتیانای زرد، علف خنازیر، شقایق قفقازی و ...) میرویند. در بالای ناحیه آلپی، کوهستانها عاری از پوشش گیاهی ممتد است.  

حیات جانوری

3066605834 97aa9b531b  

در گرجستان جانوران زیادی وجود دارد که به جهت گوناگونی چشم اندازها منحصر به فرد است، (از ناحیه جنب مداری تا کوهستانهای پوشیده از برف). در این جا گونه های جانوری بومی، از جمله جانوران مهاجر از سایر نواحی جانوری، یافت میشود. در گرجستان نواحی جانوری در ارتباط با ارتفاع کاملا مشخص هستند (از نواحی استپی و جنب مداری مرطوب تا نواحی آلپی). در نواحی آلپی قفقاز بزرگ، گونه های متفاوتی از گوسفند و بز کوهی زندگی میکنند.

پرندگانی که در ناحیه آلپی لانه می سازندشامل خروس برفی، زاغی، خروس زیبای قفقازی، که در بیشهها زندگی میکنند و پرندگان شکاری از قبیل عقاب طلایی و کرکس ریشدار است.

ماهیهای زیادی در آبهای داخلی این کشور وجود دارد. رود متکواری و شاخابه های آن مسکن مارماهی خزری، ماهی آزاد، ماهی سفید، گربه ماهی، شاه ماهی، اردک ماهی و ماهی کپور است. رودهای کوهستانی مملو از ماهی قزل آلاست.  

جمعیت شناسی  

map   

در سال 2006 میلادی کشور گرجستان دارای 4،661،401 تن جمعیت بوده که از این تعداد 2،237،472 تن (48 درصد) مردان و 2،423،928 تن (52 درصد) را زنان تشکیل دادهاند. نرخ رشد جمعیت در گرجستان از سال 1975 تا 2005 میلادی، 0.3 درصد بودهاست. بر اساس آمار سال 2003 میلادی، نسبت زاد و ولد 8 در 1000 و نسبت مرگ و میر 10 در 1000 اعلام گردیدهاست.   

ترکیب سنی و جنسی   

بر اساس آمار موجود در سال 2007 میلادی، 19 درصد از کل جمعیت کشور گرجستان زیر 14 سال، 66٪ بین 15 تا 64 سال و 15٪ بالای 65 سال را تشکیل میدهند. میزان امید به زندگی در سال 2004 میلادی، در گرجستان 70.6 سال بودهاست.   

جمعیت شهری و روستایی   

میزان جمعیت روستایی کشور گرجستان در سال 2001 میلادی، 44 درصد از کل جمعیت این کشور بوده است. این رقم در سال 1980 میلادی، 48 درصد بوده است که بر این اساس نرخ جمعیت روستایی روند نزولی داشته است. نرخ رشد سالانه جمعیت روستایی بین سالهای 1980 تا 2001 میلادی، 0.1 بودهاست.

جمعیت شهری این کشور در سال 2001 میلادی، 3،100،000 تن (57 درصد) بودهاست. این رقم در سال 1980 میلادی، 2.600.000 تن (52 درصد) اعلام گردیدهاست.   

نظام آموزشی   

tbilisi university 1918

قانون اساسی گرجستان تحصیلات در مدارس تا کلاس نهم را به طور رایگان پیش بینی نموده است. هم چنین در دانشگاههای دولتی، دانشجویان از امکانات تحصیل رایگان برخوردار میباشند. در گرجستان مدارسی به زبانهای روسی، ارمنی، آذربایجانی، آسی و آبخازی وجود دارد.

با توجه به تغییراتی که در دوره پیش از دانشگاه به وجود آمده، مدت تحصیل در مدارس در مجموع به 12 سال رسیده است. از اول تا ششم: دوره ابتدایی، از هفتم تا نهم: دوره پایه، از دهم تا دوازدهم: دوره تحصیلات متوسطه میباشد . از اول تا کلاس نهم اجباری و رایگان بوده، از سال دهم تا دوازدهم، اخیرا فقط بخشی از هزینه ها را دولت تقبل میکند. نوع مدارس نیز تغییر یافتهاست.   

در سال 2004 میلادی، نرخ سواد در بزرگسالان (15 سال و بالاتر)، 100٪ اعلام شده است و شاخص آموزش این کشور 0.89 بودهاست.   

نسبت زنان به مردان در سال 2001 میلادی، در دورههای ابتدایی، راهنمایی و متوسطه به ترتیب: 95٪، 73٪ و 34٪ بوده است   

بهداشت و درمان   

169 466

بر اساس آمار سال 2000 میلادی، مخارج عمومی در زمینه بهداشت و درمان، 0.7 از تولید ناخالص ملی (GDP) کشور گرجستان را به خود اختصاص دادهاست که این رقم در سال 1990 میلادی، 3 درصد بوده است.

در سال 2002 میلادی، تعداد پزشکان به ازای هر 100000 تن، 487 پزشک اعلام شده است.  

تعداد تختهای بیمارستانی به ازای هر 1000 تن، 5 تخت در سال 2000 میلادی بوده است.   

تاریخ

1004

انسانهای اولیه را میتوان در قفقاز جنوبی، به ویژه در گرجستان، خیلی پیش از دوره پارینه سنگی ردیابی کرد. جمجمه انسان اروپایی نژاد که یک میلیون و هشتصد هزار (1.800.000) سال پیش زندگی می کرده است، در حفاریهای اخیر در ناحیه دمانیسی به دست آمده است.

اواخر عصر مفرغ و اوایل عصر آهن، سراسر گرجستان پیشرفت وسیعی را در حوزه اقتصادی شاهد بود که همراه با سطح بالایی از صنایع دستی، گسترش روابط تجاری و توام با افزایش نابرابریهای اجتماعی بود. در اواخر نیمه دوم هزاره دوم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع)، شرایط لازم برای ظهور یک جامعه طبقاتی ایجاد شده بود.

امپراتوری اورارتو

از هزاره دوم پیش از میلاد مسیح، همزمان با قدرت گرفتن آشوریها، اقوام گله دار و دامپرور از سرزمین بینالنهرین در گرجستان سکنی گزیدند. که بعدها امپراتوری اورارتو را تشکیل دادند.

قابل ذکر است که قبایل گرجی یگانگی خود را همزمان با پایان عصر مفرغ، آغاز کردند. در پایان هزاره دوم و آغاز هزاره اول پیش از میلاد، در نواحی جنوب شرقی گرجستان باستان، دو اتحادیه اصلی از قبایل ظهور کردند: دیائوخی و کولخیس که هر دو آنها تا قرن هشتم پیش از میلاد دوام داشتند.

در میانه قرن هشتم پیش از میلاد، دیائوخی در نتیجه قدرت گرفتن اورارتو فروپاشید. غلبه کولها (کولخیس) و مخالفت آنها با تائوها (دیائوخی) نیز در این امر سهیم بود. قسمتی از سرزمین دیائوخی به کولها واگذار شد. مدتی بعد کشمکش بین کولها و اورارتو آغاز شد و کولها شکست خوردند.

قلمرو اورارتو در زمان خود وسیع ترین امپراتوری به شمار میرفت. در قرن هفتم پیش از میلاد، همزمان با آغاز دوره ضعف اورارتو، آریاییها پادشاهی ماد را تاسیس کردند. با قدرت گرفتن ماد و شکست خوردن اورارتو، مادها حوالی ارمنستان امروزی ساکن شدند که نتیجه ترکیب این دو قوم (گرجی و آریایی) قوم ارمنی بود. در اوسط قرن ششم پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) هخامنشیان جایگزین مادها، در حکومت بر جنوب گرجستان باستان شدند.

قرنهای ششم تا چهارم پیش از میلاد، دوره استحکام قبایل کارتلی، عمدتا ساکنان گرجستان شرقی شد. کشمکش بین کنفدراسیونهای مختلف گرجی در نهایت منتج به تشکیل پادشاهی «ایبریا» به پایتختی «متسختا» شد.

از زمان تأسیس پادشاهی گرجستان باستان یا همان ایبریا توسط پارناواز یکم در قرن چهارم قبل از میلاد تا زمان حمله مغول به گرجستان در قرن 13 میلادی، دوره صلح و آرامش در تاریخ گرجستان است و از حمله مغول به بعد، گرجستان تاریخی پر فراز و نشیب  و را به مقاومت در برابر حملات ایرانیان، عثمانیها و روسها گذرانده که آخرین مورد آن حمله روسیه به گرجستان در سال 2008 میلادی است.   

گرجستان در زمان اوج قدرت امپراتوری مغول

 

فرهنگ غالب گرجستان فرهنگ مردم گرجی است که عنصر اصلی فرهنگ قفقاز بوده و وجوه مشترکی نیز با فرهنگهای سایر اقوام قفقاز داراست. در فرهنگ گرجی، عشق به میهن، تکلم به زبان مادری و پایبندی به دین نیاکان جایگاه ویژهای دارد.

زبان   

زبان گرجی زبان مردم گرجی و زبان رسمی کشور گرجستان است.

زبان گرجی یکی از زبانهای قفقازی و از خانواده زبانهای کارتولی میباشد. این زبان جزو 14 زبانی است که دارای الفبا هستند.  

ادبیات   

ادبیات گرجی قدمتی 2500 ساله دارد و چند قرن پیش از میلاد حضرت عیسی (ع) پا به عرصه وجود نهاده است. از قدیمی ترین آثار ادبی اصیل گرجستان که تا دوره معاصر به یادگار مانده عبارت است از یاکوب تسورتاولی تحت عنوان «شهادت شوشیانیک» (قرن پنجم) که اثری است فوق العاده هنری و مشحون از ایده وفاداری به میهن، قرون 12-13 میلادی، دوران ادبیات کلاسیک گرجی را تشکیل میدهد. در این هنگام است که داستان عاشقانه و رمانتیک به نام «ویسرامیانی» ترجمه سارگیس تموگولی و مجموعه داستانهای مربوط به «آمیران دارجانیان» نوشته موسه خونلی، منظومه های مدح و تحسین آمیز درباره «عبدالسمیع» اثر ایوانه شاوتلی و «تاماریانی» اثر چاخروخادزه به وجود آمدند.  

خط   

language-2

خط گرجی یکی از قدیمی ترین سیستمهای نوشتاری جهان و در عین حال، الفبای کنونی گرجی، مدرن ترین الفبای دنیا محسوب میشود.

قدیمی ترین کتیبه کشف شده از زبان گرجی مربوط به قرن اول قبل از میلاد مسیح، یعنی حدود 2000 سال پیش است.

خوشنویسی   

 

خوشنویسی گرجی دارای قرنها سابقه است. کتابهای دست نویس گرجی متعلق قرنهای اولیه میلادی، از گنجینه های ملی و فرهنگی گرجستان به شمار میآیند. مسیحیت در ادبیات گرجی نقشی مهم داشته است و این راهبان کلیسای ارتودوکس گرجی بودهاند که با نسخه برداری کتب مذهبی و نوشتن تاریخ گرجستان، خوشنویسی و خط گرجی را نگاه داشتهاند.   

هنر  

1005

هنر گرجی مشمول هنرهای معماری، نقاشی و صورتگری از زمان باستان در اوج شکوفایی بود. این آثار، امروزه ارزش تاریخی دارد. در نظام فئودالی ترکیب هنرهای مجسمهسازی و پیکر تراشی و نقاشی تابع معماری بود و جزء لاینفک آثار معماری را تشکیل میداد. حکاکی و کنده کاری روی فلز و سفال از کهن ترین هنرهای گرجستان به شمار میآید. قرون گذشته تاریخ دقیق پیدایش این هنرها را در خود محو کردهاند، اما بر طبق مدارک و اسناد باستان شناسی قدمت هنر کنده کاری و سفال سازی حتی به چهارهزار و پانصد سال (4500) پیش میرسد. مجسمه سازی، کنده کاری روی فلزات با هنرهای میناکاری روی طلا، پیوند محکم و ناگسستنی دارد. میناهای جداردار گرجی با نقوش مخصوص به خود، با رنگهای درخشان و خیره کننده و با شفافیت لعاب و سنگهای مصنوعی و شیشه های رنگین خویش، مقام اول را در جهان داراست.

اساتید گرجی هنرهای تجسمی، ذوق سرشاری برای فعالیت هنری دارند، آنان آثاری راستین و الهام بخش درباره موضوعات عصر ما خلق میکنند. برگزاری نمایشگاههای بهاره و پائیزه از تابلوهای نقاشی سراسر گرجستان در گالری تابلوهای نقاشی به صورت یک آئین سنتی درآمده است. شرکت نقاشان گرجی در نمایشگاههای تابلوهای نقاشی در داخل و خارج کشور مانند بلژیک، ایتالیا، بریتانیای کبیر، ایالات متحده آمریکا و ... همواره با موفقیتهای بزرگی همراه بوده است.   

سینما   

سینمای گرجستان توسعه و تکامل رشته فیلم برداری و فیلم سازی برای فرهنگ ملی گرجستان، کامیابی مهمی به شمار میآید. امروزه در گرجستان هرساله دهها فیلم هنری، کارتون، علمی، عمومی، مستند و غیره ساخته میشود. تعدادی از فیلمهای ساخت گرجستان در جشنوارههای بینالمللی و سرتاسری جمهوریها به دریافت جوایز و دیپلمهای افتخار نائل شده اند. فیلم «پدر سرباز» در چهاردهمین جشنواره بینالمللی مسکو موفقیت فوق العادهای داشته است. فیلمهایی به نام «اوشبا»، «دشت آلازانی»، و «در ارتفاعات پامیر» در جشنوارههای بینالمللی فوق العاده ارزنده شناخته شده و به دریافت دیپلم افتخار موفق شدند. مرکز حیات فعالانه و خلاقانه کارکنان هنر سینمایی «اتحادیه کارکنان رشته فیلم برداری» میباشد.    

تئاتر   

تئاتر گرجستان از همان بدو پیدایش خود در جهت رئالیسم گام نهاد. بر اساس نمایشنامه های ملی که توسط نویسندگان با ذوقی مانند داوید کلدینشویلی، زورابی آنتونوف، شالوا دادیانی و عدهای دیگر تدوین گردیده بود، در پایان قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم، نهضت و جنبش نیرومند تئاترال به وجود آمد که گروه بزرگی از بازیگران هنرمند در راس آن قرار داشتند.در سال ۱۹۲۱م تئاتر دراماتیک به نام شوتا روستاولی تاسیس گردید.در سال ۱۹۲۸م، تئاتر دراماتیک به نام ک.مارجانیشویلی ایجاد شد و به فعالیت هنری پرداخت.تربیت و آموزش و آماده ساختن هنرپیشگان و گارگردانان و مدیران تئاتر در انستیتوی تئاتر به عمل می‌آید.در گرجستان موزه هنر تئاتر دولتی ایجاد شده است.تئاتر تفلیس به نام گریبادوف، سنن نیکویی را در زمینه‌های فرهنگ‌های تئاتری گرجی کمک و مساعدت می‌کند، تئاتر گرجی در میان فرهنگ تئاترال جمهوری‌های شوروی سابق مقام شامخی را داشت، تئاترهای گرجستان و فعالیت برجسته آن‌ها در خارج از مرزهای گرجستان نیز از شهرت فراوانی برخوردار است.

موسیقی  

موسیقی گرجی یکی از موسیقی‌های غنی و باستانی دنیا است. آوازهای گرجیان وابسته به سرودهای کلیسایی در قرون وسطی است. چنانچه از منابع بر می‌آید دو گونه موسیقی صوتی در بیزانس و گرجستان وجود داشته است. یکی از آن‌ها یونانی و تک صوتی و دیگری گرجی و با سه درجه صوت خوانده می‌شد. از برجسته ترین مصنفان آهنگ‌ها باید از گریگوری مقدس از خانزتا و میخیل مودرکیلی، و ایوانه میتبواری در سدهٔ دهم نام برد. 

الماس سبز - آدونیس هلدینگ

homebanner